Een Belgische rechtbank heeft geoordeeld dat banken slachtoffers van phishingfraude onmiddellijk moeten vergoeden voor hun verliezen, een beslissing die de manier waarop fraudezaken in het hele land worden behandeld, kan veranderen.
De uitspraak werd gedaan door een rechtbank in een procedure in Antwerpen en is voortkomend uit een zaak waarbij een ouder echtpaar bijna €50.000 verloor nadat het was misleid door fraudeurs die zich voordeden als bankmedewerkers. Het stel maakte het geld over naar een rekening in Portugal nadat ze door de oplichters waren gemanipuleerd.
De bank weigerde de slachtoffers te compenseren, met het argument dat zij persoonlijk de overboekingen hadden goedgekeurd en daarom nalatig hadden gehandeld. De rechtbank wees die positie echter af en beval de bank het geld terug te betalen.
Volgens de uitspraak kan een bank geen vergoeding inhouden alleen omdat zij denkt dat een klant mogelijk ernstig nalatig is geweest. In plaats daarvan moet de instelling eerst het geld terugbetalen en, als zij denkt dat er sprake is van nalatigheid, afzonderlijke juridische stappen ondernemen om de gelden terug te vorderen.
Juridische experts beschreven de beslissing als een potentieel belangrijk precedent voor toekomstige phishingzaken in België. Advocaat Geert Lenssens, die commentaar gaf op de zaak, zei dat de uitspraak het evenwicht tussen banken en slachtoffers van fraude in vergoedingsconflicten zou kunnen veranderen.
Het vonnis komt te midden van toenemende aandacht voor hoe Belgische banken omgaan met phishingklachten. Minister van Consumentenbescherming Rob Beenders heeft financiële instellingen herhaaldelijk bekritiseerd omdat zij in veel fraudezaken compensatie weigeren en betoogde dat bestaande regels al vereisen dat slachtoffers tijdig worden terugbetaald wanneer er ongeoorloofde betalingen plaatsvinden.
Beenders heeft ook banken opgeroepen om strengere anti-phishingmaatregelen in te voeren, waaronder verbeterde fraudedetectiesystemen, snellere interventie bij verdachte transacties en duidelijkere vergoedingsprocedures voor slachtoffers.
De uitspraak van het hof in Antwerpen sluit aan bij een bredere discussie die zich in heel Europa afspeelt. Eerder dit jaar betoogde een advocaat-generaal van het Hof van Justitie van de Europese Unie dat banken eerst slachtoffers van ongeoorloofde transacties moeten vergoeden en daarna kwesties van nalatigheid moeten behandelen. Hoewel die uitspraak niet juridisch bindend is, ondersteunt zij hetzelfde principe dat in het Belgische geval werd toegepast.
De uitspraak is geen definitief oordeel over aansprakelijkheid en blijft een tijdelijke maatregel die wordt genomen in een samenvattende procedure. Juridische waarnemers zeggen echter dat het toekomstige geschillen kan beïnvloeden waarbij phishingslachtoffers een vergoeding eisen bij hun banken.